Monday, March 14, 2011

chuyên cung cấp giống chuối bằng phương pháp nuôi cấy mô thực vật

 
      Trần Thế - 01699927027 
Nguyên cán bộ nghiên cứu Viện sinh học nhiệt đới TP Hồ Chí Minh

Các giống chuối đã được trồng và nhân giống đại trà tại http://xanhvietbiotech.com/
  1. Chuối cấy mô có ưu điểm gì?
  • Độ đồng đều rất cao
  • Sạch bệnh 
  • Năng xuất cao hơn 25% so với trồng cây con từ củ chuối
  • Có thể trồng trọt trên quy mô công nghiệp 
  • Nền nông nghiệp sản xuất chuối của nuốc ta còn lạc hậu, chuối được trồng theo phương pháp truyền thống và ít ai có thể nghĩ tới lợi ích lớn từ việc trồng chuối, ở các nước tiên tiến như Đài Loan, Israel, Thái lan, Úc, Pháp... người ta thường sử dụng chuối cấy mô. Chuối cấy mô giúp cho người trồng xác nhận và loại bỏ những bệnh khó trị trên cây chuối như bệnh vàng lá panama, virus gây chùn đọt... Chuối cấy mô sạch bệnh là vì:
  • cây con lấy từ cây mẹ được giám định bằng mắt thường không có bệnh và bằng kỷ thuật kiểm tra ELISA trong phòng thí nghiệm bởi các kỷ sư giàu kinh nghiệm của chúng tôi
  • qua tiến trình nuôi cấy mô, mẫu nuôi cấy được vô trùng nên giúp loại bỏ được mầm bệnh, qua các lần cấy chuyền sẽ sàng lọc tiếp nếu mầm bệnh còn tồn tại nên cây giống được xác nhận là đúng giống, ổn định về mặt di truyền, có phẩm chất ưu tú và sạch bệnh. Cần lưu ý rằng cây cấy mô bằng kỷ thuật nuôi cây đỉnh sinh trưởng kết hợp sử lý nhiệt là cây sạch bệnh chứ không phải cây kháng bệnh, khi trồng ngoài tự nhiên có thể tái nhiễm nếu chăm sóc không đúng  
  • Trồng chuối bằng cây chuối con sạch bệnh cấy mô là một phương pháp rất hiệu quả và có rất nhiều ưu điểm so với kỹ thuật trồng chuối bằng chồi con như: cây chuối cấy mô rẻ, dễ vận chuyển, sạch bệnh và dễ nhân nhanh với số lượng lớn. Trồng chuối bằng phương pháp này cho tỉ lệ cây con sống sót sau khi trồng là rất cao cũng như làm giảm giá thành cắt tỉa chồi đỉnh khi trồng bằng chồi. Tính đồng nhất của cây chuối nuôi cấy mô giúp chúng ta có thể điều khiển được thời gian ra hoa và thời gian thu hoạch cũng như gia tăng năng suất và chất lượng trái.
  • Người ta đã tổng kết kỹ thuật canh tác chuối bằng cây giống chuối nuôi cấy mô sạch bệnh có khả năng tăng năng suất 20%/ha/năm. Ưu thế lớn nhất mang giá trị kinh tế cao là buồng chuối đồng dạng, đồng giá trị, ra hoa đồng nhất, thu hoạch đồng loạt và dễ vận chuyển giúp thu nhập cao hơn.
GIỐNG CHUỐI VIỆT NAM
1.      Giới thiệu
Chuối là loại cây ăn trái rất được ưa chuông trên thế giới. Ở một số quốc gia, đặc biệt là các nước có khí hậu nhiệt đới, cận nhiệt đới, trái chuối là món ăn chính trong thực đơn của họ.
Đối với người Việt Nam, từ xưa tới nay chuối mang lại nhiều lợi ích thiết thực và rất gần gũi với cuộc sống, cây chuối được trồng rất phổ biến trong vườn của mỗi người dân ở nông thôn. Quả chuối là một loại thức ăn quí cho người ở bất kể lứa tuổi nào. Hoa chuối và thân cây chuối non cũng là một thứ rau tốt. Củ chuối cũng ăn được. Thân chuối già dùng làm thức ăn gia súc. Lá chuối dùng để gói bánh. Hạt của giống chuối hột được ngâm với rượu là vị thuốc chữa bệnh sỏi thận và tiểu đường... Quả chuối còn xanh chứa 10% tinh bột và 6,53% chất tanin. Chuối chín chứa rất nhiều chất dinh dưỡng, trong 100g có : Carbohydrates 22.84 g. Đường 12.23 g. Xơ 2.6 g. Chất béo 0.33 g. Chất đạm 1.09 g. Vitamin A tương đương 3 μg. Thiamine (Vit. B1) 0.031 mg. Riboflavin (Vit. B2) 0.073 mg. Niacin (Vit. B3) 0.665 mg. Pantothenic acid (B5) 0.334 mg. Vitamin B6 0.367 mg. Folate (Vit. B9) 20 μg. Vitamin C 8.7 mg. Calcium 5 mg. Sắt 0.26 mg Magnesium 27 mg. Phosphorus 22 mg. Potassium 358 mg. Zinc 0.15 mg.
2. Đặc điểm sinh học 
Chuối có tên khoa học là Musa spp, chi Musa, họ Musaceae hiện có rất nhiều giống. Hiện nay có khoảng chừng 300 giống được trồng trên thế giới. Chuối là loại cây có thân ngầm (căn hành), gọi là củ chuối. Thân chỉ là một thân giả do các bẹ lá cấu tạo thành, cao trung bình khoảng 3 - 5 m, có giống như chuối sáp cao tới 10 m. Lá lớn, mọc xen, hình xoắn và có thể dài 2,7 m và rộng 60 cm. Nụ trổ ở ngọn rồi tạo thành buồng. Trong buồng chứa rất nhiều hoa nhỏ có thể đếm lên tới 19 ngàn cái.
Hoa sắp thành hai hàng tạo thành nải chuối, mỗi buồng có 3–20 nải, nặng 30–50 kg. Các hoa đực nằm ở nải trên ngọn, không sinh sản, còn được gọi là bắp chuối, còn ở gần cọng của nụ là hoa lưỡng phái. Hoa có 5 tiểu nhụy, bầu noãn 3 tâm bì tạo thành 3 buồng, mỗi buồng có nhiều tiểu noãn, vòi nhụy duy nhất với nuốm hình chùy. Hoa chuối có tính ấm, vị chua mặn. Quả chuối ra thành nải treo, mỗi tầng (gọi là nải) có tới 20 quả. Các nải nhìn chung gọi là một buồng, nặng 30–50 kg. Một quả trung bình nặng 125 g, trong số đó vào khoảng 75% là nước và 25% là chất khô. Mỗi quả riêng có vỏ dai chung quanh thịt mềm ăn được. Vỏ và thịt đều ăn được ở dạng tươi hay đã qua chế biến (nấu). Những người phương Tây thường ăn thịt chuối còn tươi và vứt vỏ, trong khi một số nước Á Đông nấu rồi ăn cả vỏ và thịt. Quả chuối thường có nhiều sợi (gọi là bó libe) nằm giữa vỏ và thịt.
Chuối là giống vô tính. Người ta thường dùng loại chồi con để trồng. Chồi con được hình thành từ những mầm ngủ mọc trên thân ngầm của chuối, thường có 2 loại chồi con : chồi con đuôi chiên và chồi con lá rộng.
Vài nét mở rộng : Những trái chuối trong nải mọc sát bên nhau cũng là biểu tượng tình đoàn kết của con người. Cây chuối con biểu trưng cho sự hình thành của thế hệ trẻ. Những nải chuối lớn dần trên buồng, biểu lộ cho sức vươn mạnh của con người. Những bẹ chuối lá xanh to quấn tròn nhau mang ý nghĩa cho sự đùm bọc trong ngoài của dân tộc. Ngoài ra trái chuối cũng được nhà văn Graciada Orta (Bồ Đào Nha) viết trong tác phẩm của mình với cái tên Banana vào thế kỷ XVI.
3. Các giống chuối ở việt nam (vào đây)
a) Chuối laba
Những năm 20 của thế kỷ trước, khi đi khai hoang ở vùng đất Nam Tây Nguyên, người dân đã mang theo nhiều giống chuối khác nhau đến trồng ở vùng Laba (thuộc xã Phú Sơn, Lâm Hà, Lâm Đồng). Qua thời gian, người ta thấy chỉ với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu này có một giống chuối cho ra trái thơm, ngọt, dẻo rất đậm đà, được nhiều người ưa thích. Đây cũng là giống chuối nguyên dùng để cung tiến cho vua (chuối tiến vua).
Người dân trồng chuối laba không phải lo nghĩ đầu ra, vì luôn hút hàng. Chính vì thương hiệu chuối laba mà nhiều người bán chuối cứ "gán" mọi loại chuối đều là chuối laba để "dụ" người mua. Điều khá ngạc nhiên là dù loại chuối này được nhiều người ưa thích, chọn làm bữa tráng miệng trong gia đình, nhưng hiện nay toàn tỉnh chỉ có khoảng 100 ha được trồng, nhưng trong số đó chỉ còn ít ỏi diện tích là giống chuối laba năng suất cao, chất lượng tốt. Trước nguy cơ lụi tàn của chuối laba, Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đồng đã có nhiều công trình nghiên cứu bảo tồn và phát triển giống chuối này. Và bước đầu, người ta đã thành công trong việc nhân giống chuối laba bằng nuôi cấy mô và hiện nay một số công ty ở Đà Lạt cũng đang chuyển hướng kinh doanh vào loại chuối đặc hữu này. Tại Viện sinh học Nhiệt đới Tp Hồ Chí Minh đã nhân giông bằng phuơng pháp nuôi cây mô thành công trên giống chuối này và sản xuất trên quy mô công nghiệp với công suất 1 triệu cây/năm
Đặc điểm cây chuối laba Chuối Laba buồng dài, quả chuối thon có hình dáng đẹp, dài và hơi cong, khi chín có vỏ mỏng, màu vàng tươi. Thịt quả có màu vàng sánh, dẻo, ngọt và có mùi thơm đặc trưng. Đã có rất nhiều mô hình trồng chuối Laba chuyên canh có quy mô từ 0,5 – 1 hoặc 2ha đất và hiệu quả kinh tế cũng khá cao so với nhiều loại cây trồng khác. Trồng chuối chỉ một năm là đã được thu hoạch và có thể thu hoạch quanh năm. Thu nhập khoảng 100 triệu/năm trên 1ha chuối Laba. Chuối Laba rất dễ trồng, ít tốn công chăm sóc và không phải lo đầu ra cho sản phẩm.
Thế nhưng, đến nay, diện tích chuối Laba chính hiệu đang bị thu hẹp dần và có nguy cơ bị thoái hóa do ít được quan tâm trong khâu nhân giống nên đã trở nên già cỗi, thoái hóa…, kéo theo năng xuất giảm, chất lượng cũng sa sút nghiêm trọng. Các kỹ sư nông nghiệp cho biết, hiện diện tích chuối Laba chính hiệu ở Phú Sơn, Lâm Hà, Lâm Đồng chỉ còn lại khoảng 20-30%, số còn lại là các giống chuối già lùn. Các giống chuối này có nhiều nét giống với chuối Laba nên vẫn hay được gọi chung là “chuối Laba”. Đó cũng là một trong những nguyên nhân khiến uy tín và thương hiệu của chuối Laba đang bị giảm sút và có nguy cơ bị mất gốc.
b) Nhóm chuối tiêu (Cavendish)
 Có 3 loại : lùn, nhỏ, cao, trái nhỏ và thơm ngon. Chuối tiêu từng được mệnh danh là " Quả trí tuệ ". Theo truyền thuyết, tên gọi này bắt nguồn từ việc Phật tổ Thích ca Mầu ni sau khi ăn chuối tiêu chợt bừng sáng trí tuệ. Có một truyền thuyết khác nói là chuối tiêu có nguồn gốc từ Ấn Độ, các học giả Ấn Độ thường bàn luận các vấn đề triết học, y học…dưới gốc chuối tiêu, đồng thời lấy loại quả này làm thức ăn duy nhất. vì vậy, người ta gọi chuối tiêu là: " Nguồn trí tuệ ".

c) Nhóm chuối tây (chối sứ, chuối xiêm)
Gồm các giống chuối tây hồng, tây phấn, tây sứ, được trồng phổ biến ở nhiều nơi, cây cao sinh trưởng khoẻ, không kén đất, chịu hạn nóng và khả năng chịu hạn song dễ bị héo rụi, qủa to, mập, ngọt đậm và kém thơm hơn so với giống khác.

d) Chuối bom
Được trồng phổ biến ở Đông Nam Bộ, trái thường được dùng làm ăn tươi, chuối sấy.
e) Chuối ngự
 Bao gồm : tiến và mắn, cao 2,5 - 3 m, trái nhỏ, màu vỏ sáng đẹp, thịt quả chắc, vị thơm đặc biệt.
f) Chuối ngốp
 Có 2 lọai : cao và thấp, cao từ 3-5 m. trái tương đối lớn, vỏ dầy, nâu đen khi chín, thịt quả nhão, hơi chua.

a)   Giống :
Chuối tiêu, chuối tây, chuối ngốp, chuối ngự...  
b)  Khoảng cách và mật độ trồng: 
Hàng cách hàng 2-3m; cây cách cây 1,5-2m trồng với mật độ 2000-2500 cây/ ha.  
c)  Thời vụ:
Trồng vào vụ thu là tốt nhất ( tháng 8-9-10), có thể trồng vụ xuân tháng 2 tháng 3.  
d)   Chuẩn bị đất và cách trồng: 
Cày sâu 30-40cm, bừa kỹ, nhặt sạch cỏ. Đào hố sâu 40-50cm, rộng 60-80cm( đất đồi), sâu 30-40cm, rộng 50-60cm đất đồng bằng  
e)  Bón lót cho 1 hố 10-15 kg phân cuồng hoai +0,2 kg supelân+0,1 kg kaliclorua. Trộng đều phân với lớp đất mặt rồi lấp hố lại, mặt hố phải sâu hơn mặt đất 10-15cm. Chọn cây con cao 1,2-1,5m, hình búp măng, gốc to, đường kính thân đo cách gốc 20cm là 15-20cm, ngọn nhỏ đang có lá cuốn.
Chămsóc:


Chuối cấy mô vừa xuống giống và hệ thông tưới tiết kiệm nước tự tạo



 
Chuối cấy mô ngoài đồng ruộng 3 tháng tuổi


 
Buồng chuối được bao túi nilon 



Chuối sắp thu hoạch (chú ý độ đồng đều)


 
Công nhân thu hoạch chuối
A)   Bón thúc: 
Mỗi năm bón thúc cho một cây chuối với liều lượng như sau:

§  Lần1: Bón sau thu hoạch 10-20 kg phân chuồng hoai+125-250g supe lân
§  Lần2; Bón sau thu quả hoặc sua trồng 2 tháng 75-100g ure+ 60-125g supe lân+ 100-135 g kaliphotphat
§  Lần3: trước khi cây phân hoá mầm hoa: 150-200g ure, 200-270g kalisunphat
§  Lần4: Bón nuôi quả, sau khi đã ra buồng 75-100g ure+ 60-125g supe lân+ 100-135 g kaliphotphat
B) Tưới nước: 
      Nhu cầu nước của chuối rất lớn, có thể tưới rãnh, đưa nước chảy giữa 2 hàng cây, 5 ngày/ 1 lần và tưới phun cho chuối.  
C)  Tỉa chồi, hoa đực: 
     Thường chỉ nên giữ lại 1-2 chồi con cho 1 cây mẹ. Khi hoa chuối trỗ, chỉ khoảng 7-10 ngày nải đầu là hoa cái- cho quả, nải phí ngọn ít hoa cái hoặc toàn hoa đực không cho quả vì thế nên cắt hoa chuối để kịp thời dồn nhựa cho quả.
D)   Phòng trừ sâu bệnh:
      Sử dụng thuốc BVTv theo chỉ dẫn trên bao bì của từng loại thuốc. Sâu vòi voi: Lindan viên, basudin 10% vào nách lá trước mùa hè tháng 4 và mùa thu tháng 9 để diệt bọ trưởng thành và sâu non; Bọ nẹt; phát hiện sâu kịp thời, phun volfatox 0,1%; Bọ vẽ quả Nếu khi quả to thì phun Metinparation 0,1%; Bệnh chuối lùn: Phun thuốc trừ rếpumithion 50ND nhưng quan trọng nhất là trồng cây sạch bệnh; Bệnh đốm trứng quốc: / Bệnh thán thư: cần tránh bị xây xát trước lúc thu hoạch 10 ngày.
      Từ khi trồng đến khi trỗ hoa là 8 tháng-10 tháng. từ khi trổ hoa đến khi thu hoạch là 80-95 ngày với chuối tiêu. thu hoạch khi chuối còn xanh, quả cứng đạt độ già 75-80%.

4. Kỷ thuật trồng và chăm sóc (hình ảnh minh họa)
KS. TRẦN THẾ 
Tham kho:
http://www.chuoilaba.com/News.aspx?menu=detail&newsid=3
http://www.stp.vn/index.asp?mstl=3053&type=1
http://tuvienhuequang.com/nghien-cuu/phat-giao-va-khoa-hoc/1236-cay-chuoi-viet-nam.html
http://news.vnn.vn/trong_chuoi_xuat_khau-51249152-643027943-0
http://www.nongsinh.com/BananaInVitro_QuyTrinhBonPhan.htm

No comments: